أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

593

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

محمل را آتش زدند . در همين سال منادى سعودىها اعلام كرد كه در سال آينده از آمدن حجاجى كه چانهء خود را بتراشند جلوگيرى خواهند كرد . در اين وقت ، بر حسب روال طبيعى ، دو قاضى از سوى دربار عثمانى ، براى قضاوت در مكه و مدينه به حجاز آمدند كه سعودىها آنان را نپذيرفتند و كار قضاوت مكه را به شيخ عبدالحفيظ عجيمى و در مدينه به يكى از علماى مدينه واگذار كردند . « 1 » حكومت سعودىها در مكه از آغاز آن تا زمان خروجشان از آن شهر در اوائل سال 1228 تقريباً هفت سال و دوماه به طول انجاميد و در اين مدت شريف غالب از سوى آنان بر اين شهر حكومت مىكرد . امام سعود هر ساله در رأس هزاران نفر از پيروان و نزديكانش از بلاد نجد همراه خانواده‌هاى خود ، به حج مىآمد . سپاه او نيز از ساير بلاد تحت سلطهء وى از احسا و مسقط و عسير و حجاز و برخى از بلاد يمن همراه او به مكه مىآمدند و به موكب او مىپيوستند . او گاه در دار البياضيهء شمالى و گاه در جنوب اقامت كرده « 2 » مورد استقبال اشراف مكه و بزرگان آنان و در رأس آنان شريف غالب قرار مىگرفت . او هداياى آنان را دريافت كرده و متقابلًا هدايايى به آنان مىداد . سعود ، كمك‌هاى خود را هم ميان فقراى حرمين و شخصيت‌هاى باديه توزيع كرده ، كعبه را هم هر سال با پرده‌اى از ابريشم قرمز يا قيلان « 3 » مىپوشاند و پردهء درِ كعبه را هم با طلا و نقره تزيين مىكرد . پس از تمام شدن حج ، به نجد باز مىگشت و به سپاه خود دستور مىداد تا به مناطق خود بروند . در اين سال [ سال‌ها ] ، تمامى سرزمين‌هاى تابع عثمانى از آمدن به حج منع شدند و حج اختصاص به مناطق تحت سلطهء سعودىها در نواحى جزيرة العرب يافت . شمار

--> ( 1 ) . خلاصة الكلام ، ج 2 ، ص 8 ( در حاشيه الفتوحات ) . ( 2 ) . بياضيه قصرى است كه در معابده قرار داد و بانى آن شريف غالب بن مساعد بود كه آن را براى تفريح ساخت ؛ همچنان كه برادرش دار الجعفريه را در معابده ساخت . تمامى اين آثار منهدم و بناهاى ديگرى به جاى آنها ساخته شده است . ( 3 ) . معناى « قيلان » را درنيافتم .